COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu

Yazarlar

  • Bülent GÜNEŞ istanbul Gelişim Üniversitesi

Anahtar Kelimeler:

Kent- Pandemi- Kamusal- Mekân- COVID-19

Özet

Giriş ve Çalışmanın Amacı: COVID-19 pandemisinde kentsel mekânda yaşanan değişimlerin, mimarlık ve planlama alanındaki disiplinlerle ilişkisi literatürde farklı şekillerde değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, günümüzde yaşanan COVID-19 pandemisinin söz konusu disiplinlerce ele alınışı ve uygulamalarını analiz ederek, sürecin kırılganlıklarını aramak olmuştur. Konunun tarihsel geçmişine de yer verilmiştir.
Kuramsal Çerçeve: Genel olarak soruna ilişkin yaklaşımların, “yeni normal” anlayış ile yani sistemin değişmeden yeniden üretilmesi çerçevesinde sürdürüldüğü görülmektedir. Temel amaç mimarlık ve planlama disiplinlerinin riskleri minimize eden ve daha kalıcı çözümleri üretebilmesi olmalıdır. Makalede, pandemi süreçlerinin kentsel mekânda yarattığı değişim, kapitalist modernitenin süreç içindeki işleyişinde ele alınmıştır. Sorunun sosyo-ekonomik yaşamın temel değişkenlerinden olan üretim biçimi ile ilişkisine de yer verilmiştir.
Yöntem: Konu ile ilgili literatür taramasıyla elde edilen analizler ve sentezler çalışmaya temel verileri sağlamıştır. Sistemi oluşturan bütüne ait parçaların birbiri ile ve bütünle ilişkileri değerlendirilmiştir. Makalenin yöntemi ve kavramsal yaklaşımı bu çerçevede ortaya çıkmıştır. 

Referanslar

ADAMS, A. SCHWARTZMAN, K. & THEODORE, D. (2008, October). Collapse and expand: architecture and tuberculosis therapy in Montreal, 1909, 1933, 1954. Technology and Culture, 49 (4), 908-942.

ALRAOUF, A. A. (2021, January). The new normal or the forgotten normal: contesting COVID-19 impact on contemporary architecture and urbanism. Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, Cilt 15 (1), 167-188.

BEREITSCHAFT, B. SCHELLER, D. (2020, November). How might the COVID-19 pandemic affect 21st century urban design, planning, and development? Urban Science, 4 (4), 56.

BIGLIERI, S. De VIDOVICH, L. KEIL, R. (2020, July). City as the core of contagion? Repositioning COVID-19 at the social and spatial periphery of urban society. Cities & Health, 1-3. doi:10.1080/23748834.2020.1788320.

BOYACIOĞLU, C. ( 2020, Mart). Neoliberal geleceğin temassız mimari tasarım önerileri, Ege Mimarlık Dergisi, No:107 S.66.

BRUUN, C. F. M. (1993). The water supply of ancient Rome: A study of Roman imperial administration Helsinki: Societas scienceiarum Fennica.

CAMAQNI, R. CAPELLO, R. NIJKAMP, P. (1998, January). Towards Sustainable City Policy: an Economy-Environment, Technology Nexus, Ecological Economics, (24): 103-118

CAMPBELL, M. (2005, July). What tuberculosis did for modernism: the influence of a curative environment on modernist design and architecture. Medical history, 49(4), 463-488.

CASTELLS, M. (2013). Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür, Ağ Toplumunun Yükselişi.(E. Kılıç, Çev.) İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

CASTELLS, M. (1983). The City and the Grassrots, California: University of California Press, S.336-337.

CILLIERS, L. RETIEF, F. P. (2006). City planning in Graeco-Roman times with emphasis on health facilities. Akroterion, 51(1), 43-56.

COLE, H. V. ANQUELOVSKI, I. BARO, F. GARCIA-LAMARCA, M. KOTSILA, P. PEREZ DEL PULGAR, C. ... & TRIQUERO-MAS, M. (2020, July). The COVID-19 pandemic: power and privilege, gentrification, and urban environmental justice in the global north. Cities & Health, 1-5. doi:10.1080/23748834.2020.

ÇINAR, T. (2000, Şubat). Bahçe Kent Modelinin Düşünsel Kökenleri ve Kent Bilime Katkıları. Ankara Üniversitesi SBF Dergi, Cilt55 (1), 27- 50.

DICKENSON, C.P. (2016). On the agora: The evolution of a public space in Hellenistic and Roman Greece, E-book: Brill Publication.

DURUKAN, A. & ÖZTÜRK, Ö. B. (2020). Küresel salgından iç mimari çıkarımlar: boşu tasarlamak ve boşluk körlüğünden kurtulmak. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(56), 1962-1968. doi:1026450.

ERBAS, Ö. (2020, Ekim). COVID-19 döneminde hareketlilik: İstanbul kent içi toplu ulaşım. Kent Akademisi, 13(3), 431-442.

ERDOĞAN ARAS, F. CAMUR, KC. TAMER, NG. & MERCAN, K. (2020, Aralık). COVID19, Mahalle, müşterekler, güzel yaşam ve halk sağlığı. Türk Coğrafya Dergisi , (76),115-128.

GÖKGÜR, P. (2008). Kentsel mekânda kamusal alanın yeri, İstanbul: Bağlam Yayınevi.

GRIMA, N. CORCORAN, W., HILL-JAMES, C., LANGTON, B., SOMMER, H., & FISHER, B. (2020, December). The importance of urban natural areas and urban ecosystem services during the COVID-19 pandemic. Plos one, 15(12). doi:10.1371

GÜNEŞ, B. (Temmuz1993). Kentsel değişim sürecinde sosyoekonomik gelişmelerin kentsel bütünleşme olgusu bakımından değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi) İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

GÜNEY, C. (2020, Kasım). Alternatif “Akıllı” şehir yaklaşımının kamucu politikalarla oluşturulması, Erişim tarihi: 18.01.2021, http://bilimveaydinlanma.org/content/images/pdf/mdt/mdtc3s4

HARVEY, D. (2003). The new imperialism, New York: Oxford University Press.

HARVEY, D. (2020). Covid-19 adlı sınıf depremi,(G.Çakır,Çev.):Erişim tarihi 24.10.2020, www.gazeteduvar.com.

HAVLICEK, F. MORCINEK, M. (2016). Waste and pollution in the ancient Roman Empire, Journal of Landscape Ecology, 9(3), 33-49. doi:10.1515

HONEY-ROSES, J. ANGUELOVSKI, I. CHIRCH, V. K. DAHER, C. HONIJNENDIJK VAN DEN BOSCH, C. LITT, J. S. ... & NIEUWENHUWENHUIJSEN, M. J. (2020,July). The impact of COVID-19 on public space: an early review of the emerging questions–design, perceptions and inequities. Cities & Health, 1-17. doi:101080

IŞIK, O. (1993). Modernizm kenti / postmodernizm kenti, Birikim Dergisi, 53, 41-50.

İBB TOPLU ULAŞIM HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ (2021), 2019-2020 yılları toplu taşım verileri, Erişim Tarihi:25.01.2021 E-Mail: @ibb.gov.tr

KILIÇ, S. (2006, Aralık). Yeni toplumsal ekonomik arayışlar sürecinde sürdürülebilir kalkınma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 81-101.

LEFEBVRE, H. (2014). Mekânın Üretimi, (I. Ergüden, Çev.) İstanbul: Sel Yayıncılık, 2. Baskı

LILLEY, K. D. (2015, February), Urban planning after the Black Death: townscape transformation in later medieval England (1350–1530). Urban History, 42.1: 22-42.

MADANAPIOUR, A. (2019,Fabruary). Rethinking public space: between rhetoric and reality. Urban Design International. 24.1:38–46.

MUMFORD, L. (2013). Tarih Boyunca Kent (G.Koca ve T. Tosun, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

OWENS, E.J. (2000). Yunan ve Roma Dünyasında Kent, (C. Bilsel, Çev.) İstanbul: Homer Kitabevi.

ÖZCÜ, A. E., ATANUR, G. (2020, Kasım). Covid-19 pandemisinin kent yaşamına etkisi, kamusal alan üzerine değerlendirmeler. Paradoks Ekonomi Sosyoloji ve Politika Dergisi, 16(2), 237-250.

PINHEIRO, M. D., LUIS, N. C. (2020, July). COVID-19 could leverage a sustainable built environment. Sustainability, 12(14), 5863. doi:10.3390/esu12145863

PIRENNE, H. (2014). Ortaçağ Kentleri (Ş. Karadeniz. Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.

POZOUKIDO, G. CHATZIYIANNAKI, Z. (2021, January). 15-Minute City: decomposing the new urban planning Eutopia. Sustainability, 13(2), 928. doi:10.3390/esu13020928

REES, W. E. (1997, November). Is “Sustainable City” an Oxymoron? Local Environment, The International Journal of Justice and Sustainability, 2(3): 303–310.

SALTIK, A. (2020, Ağustos). COVID-19 ve sağlık. Yayed Yayınları, no:10, 1-22.

SEVER, I. A. AKBULAK, D. Z. (2020). The Effects of the Concept of Mınımalısm on today’s Archıtecture, Expectatıons After Covıd-19 Pandemıc. International Journal of Advanced Research and Review Ijarr, 5(9), 67-85.

SHARIFI, A. KHAVARIAN-GARMSIR, A. R. (2020, Deember). The COVID-19 pandemic: Impacts on cities and major lessons for urban planning, design, and management. Science of the Total Environment, 749. doi:10.1016/scitotrıv.142391

SIMON, D. GRIFFITH, C. NAGENDRA, H. (2018). Rethinking urban sustainability and resilience. Urban Planet: Knowledge towards sustainable cities, 149-162.

SMITH,G. GADEYNE,J., (2016). Perspectives on Public Space in Rome, from Antiquity to the Present Day, London: Routledge Publication.

SPENCER, D. (Aralık 2017). Neo-Liberalizmin Mimarlığı, (A. Terzi, Çev.) İstanbul: İletişim Yayıncılık.

ŞUMNU, U., (2020 Mayıs-Haziran). Hayat eve sığar mı? Covid-19 ve mimarlığın bağışıklık sistemi. Mimarlık Dergisi. No:413, S.33-39.

TEKELİ, İ. (2020, Mayıs). Salgınlar ve kentler sarmalında dünyanın geldiği nokta: Covid-19. Erişim tarihi: (15.01.2021). http://ilhantekelivakfi.org/wp-content/uploads/2020/05/Kent-ve-Salg%C4%B1n-Hastal%C4%B1klar-Covid-19.pdf

TUĞAÇ, Ç. (2020, Temmuz). Kentsel Sürdürülebilirlik ve Kentsel dirençlilik perspektifinden tarihteki pandemiler ve Covid-19 Pandemisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (Salgın Hastalıklar Özel Sayısı). 259-292.

UGOLINI, F., MASSETI, L. CALAZA-MARTINEZ, P. CARINANOS, P. DOBBS, C. OSTOIC, SK, ... & SANESI, G. (2020,December). Effects of the COVID-19 outbreak on urban green space use and perceptions: An international exploratory study. Urban forestry and urban greening, doi:10.1016 / j.ufug.2020.126888

-URL1, Erişim tarihi: 02.04.2021 https://ekoiq.com/2021/04/02/gelecege-dair-tum-ongorulerimizde-esneklik-goz-ardi-edilmemeli/

WANG, J. (2021, January). Vision of China’s future urban construction reform: In the perspective of comprehensive prevention and control for multi disasters. Sustainable cities and society, 64. doi:10.1016/j.scs.102511

WCED (1987), United Nations World Commission on Environment and Development, Our Common Future,, Erişim tarihi: 8.1.2021 http://www.un-documents.net/ our-common-future.pdf.

VARLIK, N. (10.04.2020). Tarihteki pandemiler uzun vadede köklü değişimlerin ipuçlarını verir, Erişim tarihi: (03.011.2020). https://www.aa.com.tr

VEREYCKEN, K. (2010, Ağustos) Leonardo da Vinci Imagines The First Modern City. Executive Intelligence Review, 37/32: 53-55.

İndir

Yayınlanmış

2021-06-30

Nasıl Atıf Yapılır

GÜNEŞ, B. (2021). COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu. ART/Icle: Sanat Ve Tasarım Dergisi, 1(1), 109–138. Geliş tarihi gönderen https://dergiler.gelisim.edu.tr/index.php/article/article/view/11

Sayı

Bölüm

Makaleler